Bogactwo jedności w różnorodności

Synod diecezjalny
Pierwszy rok oficjalnego trwania Synodu poświęcony był pracy w komisjach, zespołach roboczych oraz parafialnych i tematycznych zespołach synodalnych, które opiniowały dokumenty z pięciu początkowych komisji. W ten sposób w debacie o kierunku naszego Kościoła wzięły udział tysiące ludzi. Ich refleksje zostały zebrane w liczący ponad 900 punktów dokument roboczy, który jesienią 2025 r. stał się podstawą prac na obradach plenarnych. Wciąż było w nim widać pewne niespójności czy powtórzenia – w końcu był dziełem setek osób. Jednocześnie archidiecezja wrocławska trwała we wspólnej modlitwie, razem przeżywając Rok Jubileuszowy 2025.
Synodowi towarzyszyło wiele obaw. Sekretarz generalna Synodu, Adriana Kwiatkowska, jest zdania, że największe z nich pojawiły się na samym początku prac: „Chyba nie były to obawy, tylko raczej mity. Pierwszy był taki, że dokument jest już od dawna napisany, a wszystko, co dzieje się w zespołach synodalnych, jest przykrywką dla działań i decyzji, które już zostały dawno podjęte. I dlatego praca w zespołach synodalnych nie ma sensu, ponieważ i tak nie ma na nic wpływu”. Pojawiały się przekonania, że poruszane są tylko kwestie ekonomiczne, bądź też strach, że synod diecezjalny będzie próbował wprowadzić zmiany w nauczaniu Kościoła (do czego nie ma zresztą uprawnień). Niektórzy zarzucali, że Synod postuluje zbyt wiele zmian i rysuje utopijny obraz albo że jego postanowienia staną się ciężarem dla kapłanów. Nie taki był jednak zamysł Synodu.
Zgromadzenie plenarne
Podczas jesiennych zgromadzeń plenarnych blisko 200 członków Synodu ponownie podjęło pracę. Najpierw omawiali części dokumentu roboczego (komunia, formacja i misja) w małych grupach i wskazywali, co jest najważniejsze, a co należy poprawić. Następnie wyrażali swoje opinie w głosowaniach i wystąpieniach podczas obrad plenarnych. Stało się wtedy jasne, że dokument końcowy nie może być nadmiernie szczegółowy. Musi zachować elastyczność, aby odpowiadać zarówno na potrzeby mniejszych parafii, jak i tych miejskich, które czasami są większe od niejednego dekanatu. Po każdej sesji Komisja Główna przygotowywała dla Księdza Arcybiskupa listę ważnych kwestii wskazanych przez plenum, a on wybierał priorytety, czyli rozwiązania synodalne, „które mają przynieść największe owoce nawrócenia i odnowy życia Kościoła, a po zakończeniu Synodu powinny być wdrażane jako pierwsze”. Priorytety te, wraz ze słowami kluczowymi Synodu, stały się podstawą struktury dokumentu końcowego. W kwietniu 2026 r. dokument został przedstawiony ponownie członkom Synodu i poddany głosowaniu sekcja po sekcji. Jedynym odrzuconym postulatem – i to zaledwie jednym głosem – było tworzenie dekanalnych programów duszpasterskich. Pozostałe rozdziały zostały przyjęte przynajmniej wymaganą przewagą 2/3 głosów, a większość z nich otrzymała znacznie wyższe poparcie.

Komunikacja to również element przejrzystości. Synod postuluje odnowienie diecezjalnego programu duszpasterskiego i planu formacji, a także opartego na nich parafialnego planu duszpasterskiego. Podkreśla obowiązek tworzenia budżetu i sprawozdawczości, gdyż przejrzystość buduje zaufanie wewnątrz wspólnoty i wiarygodność Kościoła na zewnątrz.
Jak stwierdził bp Jacek Kiciński: „Sam Synod z pewnością nie jest czymś nowym, jego postanowienia wytyczają kierunki naszego życia i posługi duszpasterskiej. Nowością będzie powołanie do życia Centrum Formacji i Misji, powstanie rad duszpasterskich i ekonomicznych w parafiach czy formacja do posług w Kościele. Nowością Synodu jest to, że jest on dziełem wielu osób – zarówno duchownych, konsekrowanych, jak i świeckich”.
Wdrażanie synodu
„Dokument końcowy jest pierwszym podręcznikiem wdrażania i jego znajomość, a raczej przyjęcie sercem jego treści, stanowi pierwszy krok dla każdej wspólnoty w diecezji” – wskazał bp Maciej Małyga. „Wymaga opracowania szeregu bardziej szczegółowych tekstów. Będą one powstawać sukcesywnie, zgodnie z potrzebami procesu wdrażania kierunków Synodu”. Jak zapowiedział Ksiądz Arcybiskup podczas ostatniej sesji plenarnej, powołana zostanie komisja, której zadaniem będzie wdrażanie postanowień Synodu. W pierwszej kolejności odnowione zostaną rady w parafiach, a także powstanie Centrum Formacji i Misji. To właśnie dobra formacja pozwoli na realizację pozostałych postulatów. Dodatkowym wsparciem w tym stanie się także portal Nowe Życie, w którym nowością będzie zwłaszcza informowanie o możliwie wielu inicjatywach w archidiecezji.
Proces wdrażania postanowień Synodu planowany jest na wiele lat. Jego zamknięcie 24 maja 2026 r., w uroczystość Zesłania Ducha Świętego, choć uroczyste i uświetnione m.in. wystąpieniem Synodalnego Dzieła Muzycznego i obecnością Sekretarza Generalnego Synodu Biskupów, kard. Maria Grecha, jest tylko zakończeniem pewnego etapu – i zarazem początkiem nowej drogi. Arcybiskup Józef Kupny przypomniał na ostatnich obradach plenarnych Synodu: „Znajdujemy się w pewnym historycznym momencie i mamy nadzieję, że wpisuje się to w słowa Chrystusa: «Idźcie na cały świat i nauczajcie wszystkie narody»”. Zatem, jak powiedziała s. Ewa Piotrowska CMW: „Nie zamykajmy się, bądźmy otwarci na to, co się dzieje w społeczeństwie, a wtedy Kościół jak młode wino przeleje się do nowych bukłaków. […] Nie jest ważna szybkość, lecz ważny jest kierunek”.