Niezgoda na okrutny świat

Małgorzata Trawka: Czy od urodzenia byłaś odpowiedzialna?
Agnieszka Chrobak: To jest na pewno mój rys. Byłam takim odpowiedzialnym dzieckiem. Kiedy koleżanki szły na papierosa, to szłam z nimi, ale nigdy nie paliłam. Nie lubiłam pakować się w kłopoty. Mieszkaliśmy w blokach, dzieci było mnóstwo, więc różne pomysły przychodziły nam do głowy, ale nie brałam udziału w jakichś ryzykownych przygodach. Staram się też uczyć na swoich błędach. Jestem normalnym człowiekiem (moje dzieci i mój mąż mogliby powiedzieć, jak bardzo nieidealnym), ale próbuję analizować: Co się stało? Dlaczego? Wyciągać wnioski i starać się nie popełniać błędu kolejny raz.
Domyślam się jednak, że w procesie wychowania nie poprzestajesz na naturze i uczysz swoje dzieci odpowiedzialności?
Tak, właśnie w odpowiedzialności zawiera się ponoszenie konsekwencji własnych wyborów. To jest chyba najbardziej słuszna i bolesna forma ponoszenia odpowiedzialności. Nauczyliśmy się przy dzieciach, że naturalne konsekwencje są najlepszą metodą wychowawczą. Uczymy je brać odpowiedzialność za swoje życie odpowiednio do ich wieku. Mamy dwóch dorosłych synów, którzy już sami decydują, jak wygląda ich życie. My możemy być doradcami, jeśli będą chcieli z nami rozmawiać. W stosunku do młodszych dzieci jesteśmy przewodnikami w drobniejszych kwestiach: w pilnowaniu lekcji, nauczeniu się wiersza. To jest wywiązywanie się z własnych obowiązków i tego pilnujemy.
Często bierzesz na siebie dużą odpowiedzialność społeczną.
Odpowiedzialność to jest ponoszenie konsekwencji własnych czynów, ale również odpowiadanie na coś. Dla mnie bardzo ważne jest to, kim jestem, skąd przychodzę i dokąd zmierzam. Czuję się ukochanym dzieckiem Pana Boga, Jego ukochaną córką, w pełni przyjętą. W tej relacji rozważam moje codzienne czyny, ale też rozeznaję swoje działania. Wiele odpowiedzialności społecznych, które podejmuję, bierze się z moich pasji. Z pasji związanych ze zdrowiem prokreacyjnym, z edukowaniem ludzi w poradnictwie rodzinnym czy w Instytucie Naturalnego Planowania Rodziny według metody prof. Rötzera, gdzie widziałam, jak istotnym elementem jest świadomość kobiety i ogólnie pary dotycząca płodności. Wiele lat pracowałam w Instytucie Immunologii i Terapii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk. Miałam okazję zajmować się schorzeniem, w które wpisane jest zaburzenie płodności, czyli endometriozą i etiopatogenezą tej choroby. Właśnie te dwa skrzydła, czyli pasja i przyjemność z edukowania innych w kwestiach płodności oraz praca i naukowe poznawanie schorzeń, które przyczyniają się do zaburzeń płodności, dają mi bazę i przekonanie do brania odpowiedzialności społecznej. Czuję, że to jest bardzo ważne dla każdego. Płodność dotyczy każdego człowieka. To jest moje zaangażowanie społeczne – po prostu pasja.

Ludzie pomagają nieść tę odpowiedzialność.
Uwielbiam pracować zespołowo, nie pracuję jednoosobowo. Uwielbiam dlatego, że każdy z nas jest inny, każdy ma swoje kompetencje. Lubię pracować z fachowcami w swoich dziedzinach, dawać ludziom przestrzeń do tworzenia czegoś nowego, podejmować wyzwania, nawet jeśli są trudne, ale twórcze, nowe, nietuzinkowe. Lubię patrzeć w inny sposób i zadawać sobie pytanie: Po co to robimy? Po co przekształcam placówkę? Po co podejmuję się tego wyzwania?
A po co bierze się na siebie taką odpowiedzialność?
Też sobie czasami zadaję pytanie: Po co pakuję się w kłopoty? Po to, żeby zapewnić dostęp do najwyższej jakości opieki medycznej i terapeutycznej, jaka jest możliwa w kontekście najnowszych badań naukowych dla konkretnych grup pacjentów. Po to, żeby pary, które są niepłodne i są wreszcie w ciąży – cudownie, po wielu latach – szybko tej ciąży nie straciły. Po to, żeby przeciętna Anna Kowalska, której nie znam, która nie ma znajomości ani lekarza w rodzinie, a płaci podatki, miała dostęp do najlepszej opieki medycznej.
Czemu interesuje Cię jakaś Anna Kowalska?
Nie wiem dlaczego, ale mnie interesuje. Mam swoją hierarchię ważności. Wiadomo: jest Pan Bóg, później mój mąż, dzieci i moja rodzina, a później są inni. W przestrzeni, w której zawodowo w danym momencie jestem, czuję się odpowiedzialna za ludzi. Niezwykle ważna jest dla mnie Polska. Czuję się bardzo zatroskana o to, jak funkcjonuje nasz kraj. Dlatego biorę na siebie taką odpowiedzialność również po to, żeby u nas też było normalnie, abyśmy byli krajem cywilizowanym i, płacąc podatki, mogli mieć za nie dobrej jakości przestrzeń medyczną.
Czy nie myślałaś o tym, że branie tak dużej odpowiedzialności jest nieodpowiedzialne?
Kiedy podejmuję duże wyzwania, to weryfikuję swoje zajęcia dodatkowe. Gdy byłam dyrektorem, to była moja rodzina, szpital i nic więcej. Zrezygnowałam z innych dodatkowych aktywności właśnie z tego powodu. Staram się zadbać o to, żeby nasze małżeństwo i nasza rodzina minimalnie ucierpiały. Teraz mam lżejszą pracę, ale przez to biorę na siebie dużo mniejszych spraw. Na szczęście mam cudowną relację z moim mężem i on, tak się umówiliśmy, zwraca mi uwagę, gdy przeginam. Modlitwa, regularna spowiedź, rachunek sumienia to są narzędzia, które pozwalają przyglądać się sobie.
Mam wrażenie, że w dzisiejszym społeczeństwie znaczenie słowa „odpowiedzialny” ewoluuje: odpowiedzialny jest ten, kto usunie ciążę, ponieważ dziecko może się urodzić z dużymi wadami; odpowiedzialny jest ten, kto się zdecyduje na eutanazję, gdyż nie chce obciążać społeczeństwa swoją starością; albo ten, kto nie chce innych obarczyć swoimi kłopotami i przerywa swoje własne życie.
To brzmi znajomo, w jakimś sensie wracamy do problemu pierwszych rodziców. Po co Ewa miała sięgnąć po jabłko? To miał być owoc poznania dobra i zła. Diabeł mówi: zjedz je, będziesz wiedziała więcej. To jest oszukiwanie. Zło zawsze dąży do tego, żeby się przedstawiać jako dobro, a dobro ukazać jako zło. Mamy do czynienia z odwracaniem pojęć. Przerywanie życia człowieka nie jest odpowiedzialnością. Stosowanie antykoncepcji nie jest odpowiedzialnością. To nie jest tak, że ludzie stosujący antykoncepcję nie mają dzieci, tylko oni nie wiedzą o tym, że tracą swoje dzieci w pierwszych dniach ich życia. Mówię tu o wkładce wewnątrzmacicznej, o tabletkach hormonalnych, które też mają działanie antynidacyjne, czyli antyzagnieżdżeniowe, jeżeli chodzi o zarodek ludzki. Bóg mówi: to jest drzewo z owocem zakazanym, a wąż na to: „Nie, nie słuchaj Boga, wiesz lepiej, poznasz prawdę”. Właśnie tak samo jest tutaj. Odwracanie pojęć.