Chrystus – nowa zasada poznania i działania

Zazwyczaj organizowane są one w górach, gdzie – jak mówił ks. Giussani – „potężne piękno natury sprzyja odradzaniu się pytania o istnienie, o dobro rzeczywistości”. Te słowa założyciela Ruchu odsłaniają doświadczenie każdego człowieka stojącego wobec widoku szczytów wznoszących się ku niebu.
Doświadczenie Tajemnicy
W wystąpieniu podczas Inauguracji Roku Pracy Davide Prosperi zwracał uwagę: „W książce L’incontro che accende la speranza [Spotkanie, które rozbudza nadzieję] Giussani mówi: «Tajemnica, która wszystko czyni, która stała się człowiekiem, dotyka mnie, dociera do mnie, staje się spotkaniem poprzez fizyczny punkt: tego chłopaka lub dziewczynę, którzy mi coś powiedzieli, albo tę grupkę osób, z którymi pojechałem na wycieczkę, albo ten głos, który mówił, albo ten spełniony gest, tę inicjatywę, w której uczestniczyłem. Mój Boże, to jest nieskończenie mały punkt, absolutnie malusieńki! Tajemnica, która wszystko czyni, dociera do mnie poprzez tych ludzi, dociera do mnie poprzez to towarzystwo». W nim spojrzenie Chrystusa, Jego miłość do nas, stały się doświadczalne i w ten sposób poczuliśmy się zaangażowani w głębię naszego bytu.
Aby podkreślić ten punkt, chciałbym odwołać się do przedstawienia Drogi Krzyżowej namalowanej przez Matisse’a w kaplicy w Vence. Wydaje się ono niewyraźnym «bezładem»; tymczasem kieruje się bardzo precyzyjną logiką. W centrum, wraz z przedłużeniem Krzyża, widać Chustę Weroniki. Nie możemy zobaczyć bezpośrednio twarzy Chrystusa, ale widzimy ją za pośrednictwem Chusty Weroniki. Jak można zauważyć, to jedyna twarz, której oczy są widoczne, wpatrujące się w nas. To jest spojrzenie Chrystusa docierające do nas za pośrednictwem Kościoła, tajemnicy naszej komunii. Tę właśnie formę Chrystus wybrał, aby pozostać obecnym w historii, z pewnymi rysami, z konkretnym obliczem. Nie bezpośrednim, lecz zakrytym spojrzeniem. Syn Boży mógł wybrać inną formę, ale wybrał tę, przez co i my, tacy, jacy jesteśmy, nędzni i nieszczęśliwi, z racji tego, że jesteśmy przez Niego pochwyceni, uczestniczymy w rzeczywistości tego Jego tajemniczego oblicza. To jest chrześcijański paradoks: poprzez niedoskonałe ciało komunikuje się doskonałość Tajemnicy.
Odkryliśmy zatem wiarę nie jako coś intelektualnego […], lecz jako udział w Obecności, Jego obecności tu i teraz” (14 września 2025).
Chciałbym opowiedzieć o takim właśnie wydarzeniu wiary, które w sposób szczególnie intensywny stało się naszym udziałem w tym roku, gdy towarzyszyliśmy naszej przyjaciółce w jej zmaganiach ze śmiertelną chorobą.
„Jestem gotowa”
Pod koniec sierpnia odebrałem telefon z Włoch od naszej przyjaciółki z Ruchu, tłumaczki języka włoskiego, Krysi Borowczyk, należącej do Stowarzyszenia Memores Domini (związanego z Ruchem stowarzyszenia świeckich, którego członkowie żyją wspólnie w domach, praktykując rady ewangeliczne). Miała zmartwiony głos. Okazało się, że niemożliwe jest dalsze leczenie w Mediolanie złośliwego raka żołądka, zdiagnozowanego pod koniec lipca. Podjęła decyzję, że chce przyjechać do Wrocławia, aby tu się leczyć. Oprócz nas, przyjaciół ze wspólnoty CL, nie miała tu nikogo. Nie miała także mieszkania (mieszkała bowiem w Świdnicy). 24 sierpnia przyleciała do Wrocławia z dwoma przyjaciółkami z mediolańskiego domu Memores Domini, Letizią i Olivią. Z lotniska odebrała je Dagmara, która wcześniej powiedziała mi, że nie wie, jak można medycznie pomóc Krysi, ale na pewno chce jej towarzyszyć. Po kilku dniach zawiozłem Krysię z towarzyszkami do szpitala klinicznego na umówioną wizytę, zorganizowaną przez Leszka i przyjaciół ze Świdnicy. Lekarz zlecił kolejne badanie tomografii komputerowej, dając nadzieję, że być może będzie możliwe zastosowanie chemioterapii. Rozpoczęło się oczekiwanie, a nasi przyjaciele ze wspólnoty wrocławskiej rozpoczęli poszukiwania mieszkania dla Krysi. Znalazło się dość szybko dzięki zaangażowaniu naszego przyjaciela, bp. Macieja. 

W dniu wyjazdu do hospicjum w Świdnicy napisałem ten komunikat do przyjaciół z Polski i z Włoch: „Kochani, dzisiaj, we wspomnienie Świętych Aniołów Stróżów, Krysia została przewieziona z mieszkania we Wrocławiu do Hospicjum św. Ojca Pio w Świdnicy. […] Rano, zanim przyjechała karetka, modliliśmy się z Krysią i zaśpiewaliśmy Ma non avere paura i Noi non sappiamo chi era. Choć wypowiadała mało słów i mówiła bardzo cicho, modliła się i próbowała śpiewać z nami. Następnie, szukając krzyżyka na szyi, powiedziała po włosku «Moją miłością jest Chrystus». […] Krysia od samego początku swojej choroby […] ofiarowała swoje cierpienia w intencji pokoju na świecie, a także w in- tencji naszej jedności w Ruchu i Memores Domini. Wierzę głęboko, że jej cierpienie będzie owocować. Maryjo, Królowo Pokoju, módl się za nami!”.
We Wrocławiu i w Świdnicy, ale także w Polsce i we Włoszech zobaczyliśmy, że ta intencja Krysi, prośba o jedność zaczęła się wypełniać: w naszych lokalnych wspólnotach, w Memores, a także pomiędzy nami i przyjaciółmi z Memores. A ponieważ było to tak prawdziwie, pragniemy, aby mogło trwać także teraz i w przyszłości, dlatego tę intencję Krysi przyjmujemy nie tylko jako dar, lecz także zadanie.
Świadectwo wobec świata
W czasie pobytu Krysi we Wrocławiu opiekowała się nią krótko lekarka z domowego hospicjum. Zadzwoniła do mnie w dniu przenosin do Świdnicy. Pytała, czy w czymkolwiek może jeszcze pomóc, i dodała, że żałuje, że tylko raz widziała się z nią, a kilka razy rozmawiała telefonicznie, jest bowiem przekonana, że Krysia musi być wyjątkową osobą. Gdy nazajutrz zadzwoniłem z informacją, że Krysia w nocy odeszła do domu Pana, lekarka, składając kondolencje, dziękowała, że dzięki znajomości z Krysią zobaczyła nas – grupę osób będących wspólnotą w Kościele, które żyją w tak niezwykły sposób, jakiego nigdy wcześniej nie widziała. Po przewiezieniu Krysi do hospicjum w Świdnicy do późnego wieczora czuwały przy niej Maria Grazia i Urlike, a na końcu Letizia. Była cały czas świadoma, nawet żartowała. Późnym wieczorem otworzyła oczy i zawołała Letizię do siebie. Z trudem wskazując na pacjentkę z łóżka obok, Krysia zwróciła się do niej: „La donna, la donna ha bisogno di un aiuto” („Ta pani, ta pani potrzebuje pomocy”).
W swoim świadectwie przygotowanym na Inaugurację Roku Pracy w Polsce Maria Grazia napisała: „Tego ostatniego dnia […] pielęgniarka, która zajmowała się Krysią, nie mogła pojąć, że przy Krysi były osoby z tak daleka. Zadawała mi wiele pytań o Krysię, czy ma rodzinę, dzieci… Odpowiedziałam jej, że jest osobą konsekrowaną. Powiedziała wtedy o Krysi z wielkim zdumieniem: «Więc ona jest święta!». Interesowało ją, jak długo trwa nasza znajomość z Krysią. Powiedziałam jej, że się znamy od wieczności. Krysia słabym głosem dodała: «My się znamy od wieczności i na wieczność»”. Jak usłyszeliśmy podczas Mszy św. pogrzebowej w homilii biskupa pomocniczego diecezji świdnickiej Adama Bałabucha, gdy po raz ostatni odwiedził Krysię w hospicjum, na jego pytanie: czy potrzebuje czegokolwiek, odpowiedziała słabym głosem: „Nie, jestem gotowa”. Odeszła do domu Ojca nad ranem kolejnego dnia.
Spotkanie z Panem
Cały ten czas towarzyszenia Krysi dla nas, przyjaciół ze wspólnoty wrocławskiej, świdnickiej, przyjaciół z Memores oraz innych z Włoch i z Polski, był czasem błogosławionym. Rozpoznaliśmy Go – to Pan był z nami, obecny w twarzy Krysi poprzez jej „tak” wobec Jego planu i w jej obolałym ciele, w twarzach tych wszystkich, których przy niej spotkaliśmy. Czas przyjaźni na wieczność, czas nieziemskiej wręcz intensywności, która wymagała rezygnacji z wielu naszych małych i dużych planów. Doświadczyliśmy dokładnie tego, o czym pisze ks. Giussani w Zmyśle religijnym, że: „racjonalne życie człowieka powinno być zawieszone w chwili, w każdej chwili związane z tym znakiem tak pozornie ulotnym, przypadkowym, jakim są okoliczności, przez które ów nieznany «Pan» mnie wiedzie, przywołuje do swego planu. I powiedzieć w każdej chwili «tak», nie widząc niczego, poddając się po prostu naporowi okoliczności – to jest postawa przyprawiająca o zawrót głowy”. Paradoksalnie, rezygnując w ten sposób z własnego planu, doświadczyliśmy pełni, smaku nowego życia, stokroć tu na ziemi! A obietnica życia wiecznego, tej wiecznej przyjaźni, przyszłego spotkania z Oblubieńcem, którego Krysia już poznała takim, jakim jest, utwierdziła nas w nadziei, że także dla nas to spotkanie jest możliwe. Nie płakaliśmy z powodu odejścia Krysi, płakaliśmy, ponieważ doświadczyliśmy wielkiej łaski, łaski miłości miłosiernej Pana, który nam, słabym, nieidealnym, pokazał na nowo, że jest obecny w swoim Kościele, w przyjaźni uczniów, którzy idą za Nim.