ROŚLINY BIBLIJNE
Lider wśród biblijnych drzew
Cedr libański (Cedrus libani) w Piśmie Świętym wspomniany jest kilkadziesiąt razy.
Symbolizuje potęgę, majestat i wielkość mocy Bożej.
PRZEMYSŁAW BĄBELEWSKI
Wrocław
Cedr libański
DEPOSITPHOTOS
To bardzo cenione drzewo rośnie naturalnie w Libanie oraz w innych rejonach Bliskiego Wschodu i Północnej Afryki, a także na Cyprze. Król Salomon, chcąc wybudować wspaniałą świątynię nazywaną przybytkiem na cześć Pana, nabył od tyryjskiego króla Hirama drewno cedrowe, ponieważ cedr nie rośnie na terenie obecnego Izraela i Palestyny. Drewno to zostało użyte nie tylko jako elementy konstrukcyjne świątyni, lecz także do dekoracji jej wnętrza, gdzie władca Izraela nakazał wyłożyć wewnątrz ściany „deskami cedrowymi od podłogi domu aż do belek sufitu” (1 Krl 6, 15). Cedrowe ściany zdobiły cedrowe rzeźby kwiatów, z cedru zrobiony był ołtarz, a Miejsce Najświętsze Salomon wyłożył złotem. Przy budowie świątyni nie oszczędzał pieniędzy.
Porównanie do cedru w Piśmie Świętym wykorzystywane było dla ukazania potęgi, majestatu, długowieczności, a zwłaszcza wielkości mocy Bożej. Obrazują to fragmenty: „Głos Pana pełen potęgi! Głos Pana pełen dostojeństwa! Głos Pana łamie cedry, Pan łamie cedry Libanu, sprawia, że Liban skacze niby cielec ” (Ps 29, 4-6). „Zamienię pustynię w pojezierze, a wyschniętą ziemię w wodotryski. Na pustyni zasadzę cedry, akacje, mirty i oliwki” (Iz 41, 18-19). Prorok Ezechiel w jednej z przemów wykorzystał cedr jako alegorię upadku faraona (por. Ez 31). Porównanie do cedru może też wskazywać na powodzenie: „Sprawiedliwy rozkwitnie jak palma, rozrośnie się jak cedr na Libanie” (Ps 92, 13), „Drzewa Pana mają wody do syta, cedry Libanu, które zasadził” (Ps 104, 16).
Cedr libański to olbrzymie, zimozielone drzewo dorastające w swojej ojczyźnie do 40 m. Tworzy charakterystyczną stożkowatą, ale rozłożystą koronę z konarami rozpostartymi lub wzniesionymi na boki. Największy okaz tego drzewa rośnie w Polsce na terenie Arboretum w Wojsławicach.
Cedr ma bardzo charakterystyczne liście – jego zimozielone igły osadzone na krótkich trzonkach są stosunkowo cienkie i kłujące. Zazwyczaj w ogrodzie wymaga dużo miejsca, ale ma również odmiany o wzroście wąskokolumnowym jak ‘Silberspitz’ oraz o pokroju płaczącym jak ‘Glauca Pendula’. Bardzo ceniona jest jego odmiana ‘Glauca’ o niebieskoszarym ubarwieniu igieł. Cedr powinien być uprawiany w najcieplejszych rejonach Polski, ponieważ szczególnie młode drzewa są bardzo wrażliwe na niskie temperatury i przymrozki wiosenne. Na skutek zmian klimatycznych i ocieplenia klimatu w Polsce cedr jest sadzony coraz częściej, ale mimo to wybieramy dla niego miejsce osłonięte i zaciszne, szybko nagrzewające się, wręcz gorące. Gleba powinna być lekka, przepuszczalna dla wody, ale próchniczna, zasobna w składniki pokarmowe. Cedr jest jednopienny, ale rozdzielnopłciowy, czyli wytwarza osobno na gałęziach kwiaty żeńskie i męskie w okresie jesiennym, co również wyróżnia go na tle innych drzew iglastych. Później zawiązuje szyszki, które dojrzewają w trzecim roku – są bardzo ozdobne, kształtu kulistego i atrakcyjnie prezentują się na pędach.
Cedr ma właściwości lecznicze, głównie dzięki zawartości olejków eterycznych, żywicy i oleju z nasion nazywanych „orzechami cedrowymi”. Cedrowy olejek eteryczny działa antyseptycznie, przeciwwirusowo, przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo, przyspieszając gojenie ran, łagodząc stany zapalne skóry (łuszczyca, AZS) i łupież. Ma również właściwości uspokajające, działa relaksująco i wspiera układ oddechowy, szczególnie podczas przeziębienia. Olej z „orzechów cedrowych” przyczynia się do wzmacniania odporności, wspiera kondycję i rozwój fizyczny oraz umysłowy, a także poprawia wygląd skóry i włosów.
