Dlaczego Laudato Si’?
Laudato Si’ Movement (LSM) to globalna sieć organizacji katolickich, której celem jest
inspirowanie i mobilizowanie wspólnoty katolickiej do dbania o środowisko i osiągnięcia
sprawiedliwości klimatycznej.
SYLWIA UFNALSKA
Światowy Ruch Katolików na rzecz Środowiska
Rodzinny zjazd animatorów w Rogalinie, kwiecień 2024
FOT. ŚWIATOWY RUCH KATOLIKÓW NA RZECZ ŚRODOWISKA
Po raz pierwszy usłyszałam słowa „Laudato si’, o mi Signore” dawno temu, chyba podczas pielgrzymki do Częstochowy. Dopiero w 2021 r. dowiedziałam się, że pochodzą z Pieśni słonecznej, którą św. Franciszek napisał 800 lat temu (to najstarszy zabytek włoskiej literatury). Wychwalał w niej Stwórcę świata i zwracał się do Słońca, Księżyca, Wiatru, Wody, Ognia i Śmierci jako do swoich braci i sióstr, a Ziemię nazwał naszą matką.
Teraz słowa „Laudato si’ ” kojarzą mi się jednak głównie z tytułem ekologiczno-społecznej encykliki papieża Franciszka, napisanej w 2015 r. Podobnie jak Biedaczyna z Asyżu, Ojciec Święty jest wrażliwy zarówno na ogromną wartość tego, co Bóg stworzył, jak i na cierpienie bliźnich. Taką postawę nazwał „ekologią integralną” i wezwał ludzi dobrej woli (nie tylko katolików) do troski o Ziemię, która jest naszym wspólnym domem. Jej niszczenie przez rabunkową gospodarkę zagraża bowiem nam wszystkim, a szczególnie ludziom ubogim, ludom rdzennym i przyszłym pokoleniom.
Katolicy dla środowiska
W 2015 r. powstała również międzynarodowa organizacja na rzecz środowiska. Obecnie, pod nazwą Laudato Si’ Movement (LSM), jest globalną siecią łączącą ponad 900 organizacji katolickich i ponad 10 tys. lokalnych liderów, nazywanych animatorami Laudato Si’. Jej polską gałęzią jest fundacja Światowy Ruch Katolików na rzecz Środowiska. Misją LSM jest „inspirowanie i mobilizowanie wspólnoty katolickiej do dbania o nasz wspólny dom oraz osiągnięcia sprawiedliwości klimatycznej i ekologicznej”. Ruch we współpracy z watykańską Dykasterią ds. Integralnego Rozwoju Człowieka rozwija globalne i lokalne działania na rzecz ochrony środowiska. Stara się zwiększać społeczną świadomość możliwości przeciwdziałania negatywnym zmianom w naszym otoczeniu, zagrażającym ludziom i przyrodzie teraz i w przyszłości. W tym celu powstał m.in. film dokumentalny pt. List. Przesłanie dla Ziemi, który w obrazowy sposób wyjaśnia, dlaczego papież Franciszek zajął się problemami ekologicznymi i ich skutkami.
Polska gałąź LSM powstała głównie dzięki zaangażowaniu jej pierwszego prezesa, Piotra Abramczyka, oraz Magdaleny Kadziak, która w 2023 r. przejęła kierowanie fundacją. Z zarządem współpracuje bp Tadeusz Lityński, który jest przewodniczącym Zespołu Laudato Si’ działającego w ramach Rady ds. Społecznych Konferencji Episkopatu Polski, zaś do rady fundacji należą m.in. abp Adrian Galbas oraz bp Michał Janocha.
Inicjatywy proekologiczne
Światowy Ruch Katolików na rzecz Środowiska prowadzi kilka projektów. Do kluczowych należy program Zielone Parafie. Obejmuje on propozycje np. na Wielki Post, Tydzień Laudato Si’, zjazd animatorów w czerwcu i akcję Czas dla Stworzenia od 1 września do Niedzieli św. Franciszka (po jego wspomnieniu 4 października).
Można skorzystać też z internetowych kursów Animatorów Laudato Si’. Fundacja organizuje również coroczne konferencje Creatio Continua oraz konkursy, np. „Laudato Si’ w praktyce” lub „Przydrożne kapliczki znakiem wiary pokoleń”. Od kilku lat prowadzi kampanię „Bóg daje życie, smog je odbiera”, a nowy program Ciepły Dom – Ciepły Kościół zachęca do termomodernizacji budynków, wymiany źródeł ogrzewania itp. oraz pomocy potrzebującym w staraniu się o dofinansowania. W 2022 r. powstały ilustrowane „Zasady zielonego pielgrzymowania” (projekt PielGREEN), które propagują szacunek dla przyrody i duchową ekoturystykę.
W polskim Kościele pojawiają się również inne działania w tym duchu. Caritas Polska stworzył program grantowy Caritas Laudato Si’, wspierający finansowo inicjatywy proekologiczne, a także portal informacyjny. Parafia pw. św. Marcelina w Rogalinie, do której należę, otrzymała grant na działania upamiętniające 200-lecie kościoła, w którym znajduje się mauzoleum rodziny Raczyńskich. Dzięki zaangażowaniu Parafialnego Zespołu Laudato Si’ i funduszom z programu zamontowaliśmy stojaki rowerowe oraz stworzyliśmy Rogalińskie Drogi, czyli sieć szlaków pielgrzymkowych, których nazwy nawiązują do owoców Ducha Świętego, wymienionych w Liście do Galatów. Chcieliśmy w ten sposób zachęcić do pielgrzymowania i spacerów oraz modlitwy do Ducha Świętego. Zaproszeni botanicy, zoolodzy i hydrolog poprowadzili wycieczki tymi szlakami i napisali broszury przyrodnicze, dostępne wraz z opisami szlaków z mapkami i propozycjami zadań duchowych na stronie internetowej parafii. W Rogalinie i okolicach odbywają się też warsztaty dla nowych edukatorów przyrodniczych (m.in. z Dolnego Śląska!).
Do dzieła!
Zachęcam, by w Roku Jubileuszowym 2025 rozważyć zorganizowanie zielonych pielgrzymek (np. w intencji pokoju) i utworzenie nowych szlaków, które mogą stać się trwałą pamiątką. Zapraszam także do dołączenia do naszego ruchu poprzez uczestnictwo w kursach dla animatorów. Najważniejsze jest jednak, byśmy nie tracili wiary i nadziei, że z Bożą pomocą możemy zmieniać świat na lepsze: zazieleniać zabetonowane i zdegradowane tereny, chronić lub odtwarzać naturalne i półnaturalne siedliska, skromniej żyć, doceniać i szanować to, co mamy, dzielić się z innymi… Nie potrzeba wiele, by być szczęśliwym.
SYLWIA UFNALSKA – tłumaczka
i redaktorka naukowa,
edukatorka przyrodnicza,
animatorka Laudato Si’
i katechistka archidiecezji
poznańskiej, a prywatnie mama
sześciorga dorosłych już dzieci.
tilia.rogalin@gmail.com

