Papieska Światowa Sieć Modlitwy

W kwietniu modlimy się o to, by mądrze korzystać z nowych technologii. Jest to również okazja, aby podjąć refleksję nad szeroko rozumianym postępem technicznym i jego wpływem na nasze funkcjonowanie w wymiarze duchowym, psychicznym i fizycznym.
We współczesnym świecie nowe technologie są wszechobecne i odgrywają coraz ważniejszą rolę w życiu codziennym. Postęp w tej dziedzinie stwarza szereg różnych możliwości, m.in. ułatwia dostęp do informacji, edukacji, pracy, rozrywki, a także komunikację z ludźmi z całego świata. Technologia może być również skutecznym narzędziem w procesie formacji duchowej i ewangelizacji.
Jednak wraz z rozwojem technologii pojawiają się też zagrożenia, które mogą mieć poważne konsekwencje dla całej ludzkości. Już w 1979 r. problem ten zauważył Jan Paweł II w encyklice Redemptor hominis: „człowiek dzisiejszy zdaje się być stale zagrożony przez to, co jest jego własnym wytworem, co jest wynikiem pracy jego rąk, a zarazem – i bardziej jeszcze – pracy jego umysłu, dążeń jego woli” (nr 15). Można powiedzieć, że słowa te okazały się prorocze.
Obecnie możemy dostrzec, że postęp technologiczny nie zawsze prowadzi do dobra człowieka. Wywołuje on też niepożądane zjawiska, takie jak: izolacja społeczna, cyberprzemoc, uzależnienia, nadmiar informacji i bodźców, które przyczyniają się do powstania stresu i różnego rodzaju lęków, oraz utrata poczucia sensu życia. Trzeba również zaznaczyć, że postęp cyfrowy może pogłębiać istniejące nierówności między ludźmi – dzieje się tak, kiedy korzyści płynące z postępu są zarezerwowane dla wybranej, zamożnej grupy ludzi.
Od czego więc zależy umiejętność racjonalnego posługiwania się nowymi technologiami? Odpowiedź na to pytanie można znaleźć w przywoływanej już encyklice: „Rozwój techniki oraz naznaczony panowaniem techniki rozwój cywilizacji współczesnej domaga się proporcjonalnego rozwoju moralności i etyki” (Redemptor hominis, nr 15). Bardzo ważne jest, aby rozwój technologii był zharmonizowany z rozwojem moralnym i duchowym człowieka. Wówczas może ona służyć dobru ludzkości.
Postęp technologiczny powinien też przyczyniać się do integralnego rozwoju człowieka, a nie do degradacji jego człowieczeństwa i odbierania mu wolności: „Człowiek nie może zrezygnować z siebie, ze swojego właściwego miejsca w świecie widzialnym, nie może stać się niewolnikiem rzeczy, samych stosunków ekonomicznych, niewolnikiem produkcji, niewolnikiem swoich własnych wytworów” (Redemptor hominis, nr 16).