„Zmiłuj się nade mną, Boże!” (Ps 51, 3)

Zarówno Żydzi, jak i wyznawcy Chrystusa sięgali dawniej po psalmy i robią to do dziś. Nie tylko w liturgii, również w modlitwie osobistej. Te sto pięćdziesiąt poetyckich utworów wznosiło i wciąż wznosi dusze wierzących ku Bogu. Niektóre z nich to tzw. psalmy pokutne.
Jeden z najbardziej znanych to Psalm 51, którym król Dawid miał wyrażać przed Bogiem swoją skruchę po grzechu z Batszebą. Autor biblijny tak opisuje postępek króla: „Pewnego wieczora Dawid, podniósłszy się z posłania i chodząc po tarasie swego królewskiego pałacu, zobaczył z tarasu kąpiącą się kobietę. Kobieta była bardzo piękna. Dawid zasięgnął wiadomości o tej kobiecie. Powiedziano mu: «To jest Batszeba, córka Eliama, żona Uriasza Chittyty». Wysłał więc Dawid posłańców, by ją sprowadzili. A gdy przyszła do niego, spał z nią. A ona oczyściła się od swej nieczystości i wróciła do domu. Kobieta ta poczęła, posłała więc, by dać znać Dawidowi: «Jestem brzemienna»” (2 Sm 11, 2-5). Gdy Dawid dowiedział się o tym, podstępem doprowadził do śmierci Uriasza, męża Batszeby, który w tym czasie toczył walki w okolicach dzisiejszego Ammanu. Grzech Dawida dopuszczającego się grzechu z Batszebą, podczas gdy jej mąż walczył w Rabba, został surowo ukarany, a Pan skierował do niego pełne wyrzutu słowa przez proroka Natana: „Czemu zlekceważyłeś słowo Pana, popełniając to, co złe w Jego oczach?” (2 Sm 12, 9). Niemowlę zmarło, Batszeba jednak pozostała w pałacu jako królowa.
Skrucha grzesznika
Król miał szczerze żałować swego czynu, a owocem jego skruchy jest właśnie Psalm 51, rozpoczynający się od słów: „Zmiłuj się nade mną, Boże, w swojej łaskawości, w ogromie swego miłosierdzia wymaż moją nieprawość! Obmyj mnie zupełnie z mojej winy i oczyść mnie z grzechu mojego! Uznaję bowiem moją nieprawość, a grzech mój mam zawsze przed sobą” (Ps 51, 3-5). Bardzo wyraźnie rysuje się w tych słowach nie tylko wyznanie winy, lecz także prośba o przebaczenie. Psalmista odwołuje się tu do Bożego miłosierdzia (hebr. rahamim). Termin ten w pierwotnym znaczeniu wskazuje na „wnętrzności” czy „łono”. Stąd można wysnuć konkluzję, że pokutujący grzesznik prosi Boga o uznanie go za syna. Pośrednio można widzieć tu nawiązanie do pięknego zwyczaju obowiązującego w dawnym Izraelu: po narodzinach dziecka ojciec uroczyście sadzał niemowlę na swoje kolana, uznając w ten sposób swe ojcostwo (por. Rdz 30, 3; 48, 12; Ps 2, 7).
Ciekawą myśl teologiczną zawiera wyznanie: „Tylko przeciw Tobie zgrzeszyłem i uczyniłem, co złe jest w Twych oczach, tak że się okazujesz sprawiedliwy w swym wyroku i prawy w swoim osądzie” (Ps 51, 6). Oczywiste jest, że Dawid zgrzeszył przede wszystkim przeciw Batszebie, którą uwiódł, a jeszcze bardziej przeciw jej mężowi, Uriaszowi, na którego sprowadził śmierć. Stwierdzenie „tylko przeciw Tobie zgrzeszyłem” wyraża przekonanie starożytnych Izraelitów, że każdy grzech jest skierowany przeciw Bogu i Jego miłości; zaburza bowiem więź między Stwórcą a człowiekiem, nadwyręża ją, a niekiedy zrywa całkowicie. Prawdę tę przejęło także chrześcijaństwo.