Skarb na nowo odkryty

Dzisiaj każda wystawa – a mamy ich w tej chwili dziewięć – została zaaranżowana według określonego scenariusza i koncepcji. W każdej sali zgromadzono zbiory według określonej epoki i dobrano je pod kątem największej wartości historycznej i artystycznej. Po remoncie zastosowaliśmy nową formułę eksponowania zabytków, obecnie wystawianych jest ich około 1,5 tys., a w katalogu znajduje się ponad 5 tys.
Jakie wystawy prezentowane są w muzeum?
Zwiedzający mogą być zaskoczeni. Panuje przekonanie, że muzeum kościelne prezentuje tylko sztukę kościelną, a to nic bardziej mylnego. My rozpoczynamy od wystawy Antyk i starożytność, jednej z największych w naszych zbiorach. To są zabytki greckie, italskie, egipskie, również z terenów Mezopotamii – wieki historii. I słynna mumia chłopca z epoki ptolemejskiej, III–II w. p.n.e. Nie jesteśmy w stanie powiedzieć, kim był ten chłopiec. Raczej wyklucza się jego przynależność do rodziny królewskiej, ale mógł być synem kapłana lub wysokiego urzędnika. Na pewno pochodził z bogatej rodziny, ponieważ tylko takie mogły sobie pozwolić na mumifikacje, a tu mamy także bardzo bogate przedstawienia figuralne fragmentarycznie zachowane na kartonażu. Najprawdopodobniej mumia została przywieziona do Wrocławia w 1914 r. w darze dla bp. Bertrama od jego znajomego badacza Wilhelma Weliceusa.
Kolejna wystawa to szeroko pojęty dział średniowiecza. Jest to ekspozycja najbardziej rozbudowana. Już sam dom kapituły katedralnej z końca XIV w. jest historyczną atrakcją, a teraz, jak nigdy wcześniej, można go zobaczyć od wewnątrz, a nawet wejść do wieży. W wielkiej sali gotyckiej prezentujemy wielkoformatowe dzieła, takie jak nastawy i skrzydła ołtarzowe. W tej części znajduje się też naturalnej wielkości rzeźba św. Jerzego na koniu walczącego ze smokiem z ok. 1450 r.
Idąc dalej, mamy wystawę Malarstwo i rzeźba 1550–1800 z dziełami renesansowymi, manierystycznymi, barokowymi, czyli przekrój przez rozmaite style. Można tam zobaczyć m.in. przepiękną chrzcielnicę manierystyczną z 1611 r. z kościoła ewangelickiego z Pogwizdowa spod Jawora. Kolejna wystawa to Cranach & Cranachiana ze słynną Madonną pod jodłami Lucasa Cranacha starszego, ale też obrazami, które jej towarzyszą, i przekrój przez historię malarstwa. Tam też – co może się wydawać zaskakujące z perspektywy katolickiego muzeum kościelnego – znajduje się przedstawienie alegorii kościoła zreformowanego, czyli wizerunek Marcina Lutra nauczającego z ambony.
Prezentowane wystawy świadczą o tym, że muzeum przedstawia sztukę naprawdę różnorodną.
Rzeczywiście, obrazy, figury, naczynia, sarkofagi, dzwony, meble, księgi, paramenty liturgiczne – całe bogactwo wieków. Wystawa Lapidarium gromadzi zabytki w kamieniu: z marmuru, piaskowca, granitu, ale też brązu czy mosiądzu. Tam znajdziemy płyty nagrobne, ale i najstarszy dzwon polski z potwierdzoną inskrypcją, zwany Świętosławem, z 1300 r. Warto również zwrócić uwagę na figurę św. Jana Chrzciciela, najstarszą we Wrocławiu pełnoplastyczną średniowieczną rzeźbę romańską z 1160–1170 r.

Na dziale starożytności mamy m.in. osiem podświetlonych gablot, a na ich tle są rozmieszczone ekrany ekspozycyjne z przedmiotami wyświetlanymi w trójwymiarze. Na największych salach ekspozycyjnych znajdziemy multimedialne totemy – wielkie ekrany, na których zwiedzający mogą doczytać więcej na interesujący ich temat. Jest tam także coś dla najmłodszych, ponieważ w każdym totemie znajduje się dla nich gra. W zależności od tego, jakie pomieszczenie zwiedzamy, jest ona dopasowana do wystawy – np. w Lapidarium można spróbować ułożyć portal ołbiński, a w sali z Madonną pod jodłami, pocierając kopię, poznamy różnice z oryginałem. Można powiedzieć, że multimedia pomagają zwiedzającym „wejść w dialog” z eksponatami.
Warto też podkreślić, że w naszym muzeum każda wizyta jest z oprowadzaniem – od środy do niedzieli można je zwiedzać z przewodnikiem o godzinach 10.00, 12.00 i 14.00. To daje szansę na lepsze poznanie zbiorów, na dopytanie o to, co nas zainteresuje, na poznanie różnych ciekawostek. Pracujemy także nad przewodnikami audio, które pozwolą na indywidualne wejście i zwiedzanie.
Dlaczego warto wybrać się do wyremontowanego Muzeum Archidiecezjalnego?
Warto tu przyjść, by odkryć na nowo prawdziwe skarby i perełki mniej znane, by posmakować historii, a także by zobaczyć, jak to miejsce się zmieniło – przede wszystkim przestrzenie, które robią duże wrażenie, a z zewnątrz prezentują się tak niepozornie. Niektórym zwiedzającym, kiedy do nas wchodzą, wydaje się, że muzeum to tylko barokowy budynek od placu Katedralnego i może wieża, która stoi obok. Mało kto wie, że budynków, sal i przestrzeni jest tyle, że samemu można się zgubić. Widać ogromną różnicę między tym, co było kilkanaście lat temu, a tym, co jest teraz: dziś to muzeum na miarę XXI w., dopasowane także do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. I oczywiście bogactwo eksponatów ukazujących historię. Zaczynamy od działu sztuki starożytnej, a kończymy na nowożytności. Wielu zwiedzających jest pozytywnie zaskoczonych muzeum dzisiaj, z czego bardzo się cieszymy.
Czy jest szansa, że Muzeum Archidiecezjalne stanie się ważnym punktem na turystycznej mapie Wrocławia?
Na pewno będziemy się starali na nowo zaistnieć w kulturalnej przestrzeni Wrocławia. Wielu mieszkańców zapomniało o muzeum, ponieważ tak długo było zamknięte, ale też nie wszyscy wiedzą, że ono w ogóle istnieje. Chcielibyśmy na nowo w tej kulturalno-historycznej świadomości – nie tylko mieszkańców Wrocławia czy archidiecezji, lecz także całego Śląska – zaistnieć. Przecież eksponaty pokazywane w muzeum pochodzą głównie z dzisiejszego Dolnego, Górnego i Opolskiego Śląska, wcześniej jednej krainy historycznej.
Cieszy, że coraz częściej pojawiają się u nas goście z zagranicy, co zaskakujące z odległych krajów azjatyckich, Amerykanie, Brytyjczycy, Włosi i oczywiście Niemcy. Całkiem sporo pojawia się także grup szkolnych, ponieważ przygotowaliśmy dla nich specjalną ofertę edukacyjną. Staramy się zainteresować dzieci i młodzież nie przez wykład, ale dzięki zaangażowaniu ich w to, co widzą. Muzeum bowiem może być dla każdego, w każdym coś poruszyć i w każdym coś zostawić.